+1 puan
1 oy

 Loading ...

Franchise veya franchising, bir sistem ve markanın imtiyaz hakkı sahibinin, belirli süre, koşul ve sınırlar içinde, işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin sürekli disiplin ve destek sağlayarak, belirli bir bedel karşılığında, bağımsız yatırımcılara sistem ve markasını kullandırmasına dayanan, uzun vadeli ve sürekli bir ilişkisidir.

Önce sözlük anlamını açıkladık. Franchise, esasen bir ?pazarlama? yöntemidir. Yalnız burada pazarlanan bir ürün veya hizmet değil, bir sistemdir, yatırımcılara ?hazır iş? satılır. ?Franchise işi? bazen yanlış anlaşılır ve yapılan ürünle karıştırılır. Franchise ?hamburger satmak? , ?araba kiralamak? gibi bir iş değildir. Franchise satmak, ?hamburger satma işini? veya ?araba kiralama işini? pazarlamaktır.

Çevremizdeki birçok mağaza, restoran franchise olarak işletiliyor. Bu sistemler içinde çalışabileceğiniz gibi siz de bir markanın franchise?ını alabilirsiniz. Franchise, başarılı bir iş fikri etrafında toplamış küçük girişimcilerin, büyük firma gibi davranmasını sağlıyor. ABD?de doğan franchise sistemi, verimli ve karlı oluşu sayesinde hızla dünyaya yayıldı. Başta ABD, İngiltere, Fransa Almanya, İtalya, Japonya olmak üzere binlerce marka franchise veriyor. Her ülkede önce uluslar arası yaygınlık sağlamış yabancı firmalar başlatılıyor, 10-15 yıl içinde yerli firmalar çoğunluğu alıyor. Tüketim potansiyelinin olduğu hemen her ülkeye franchise sistemine rastlamak mümkündür. Yerel ve müstakil markalar tüketici ilgisini çekebiliyorsa, onlarla birlikte büyüyen, kaliteyi köşedeki dükkanla bağdaştıran jenerasyonun sayesinde yapılıyor. Markalarla büyüyen nesil alacağı markada büyüklük ve yaygınlık arıyor. Alışveriş merkezlerinin zincir marka olmayanlara yer vermek bile istememesi, gelecekte franchise verenlerin nasıl üstünlük saplayacağının bir göstergesidir. Franchise vermeyen firmalar bile, ancak franchise tekniklerini kullandıklarında, yani tek tip işletme, standart işletim sistemi, eğitim ve denetim uyguladıklarında zincirleşerek yayılmayı başarıyorlar.

Franchise sistemi, üç ana unsur üzerine oturuyor. İlki sistem-marka. Franchise vermek için öncelikle ortada başarılı çalışan bir işletme, denenmiş bir sistem, tanınmış bir marka olmalı. Ancak başarısı kanıtlanmış bir iş başkalarına satılabilir. Bireysel yatırımcı, eğer kendi olanakları ile becerebileceğinden daha fazla kazanacağına, daha verimli çalışacağına, işinin daha başarılı ve kalıcı olacağına inanırsa böyle bir ilişkiye girmek ister. Hiç kimse, kendi becerebileceğinden daha az kazanmak için başkasının sistemini kullanmaz, başkasının markası için çalışmaz.

Disiplin-destek, franchise sisteminin ikinci dayanak noktasıdır. Franchise işinde, katı disiplin kuralları geçerlidir. Taraflar aralarında uzun süreli bir anlaşma yapıyor ve sistemin uygulama esasları belirleniyor. İşi başarıya götüren çalışma kuralları kesin olarak tanımlanıyor. Aynı markayı taşıyan her işletmede standart ürün ve hizmet sunuluyor. Hizmet kalitesini sağlamak için başlangıçta ve sonrasında çalışanlara ve yatırımcılara sürekli eğitim veriliyor ve işletme süresince sıkı denetim uygulanıyor.

Son unsur ise bedel. Yapılan işi ?franchise? olarak adlandırmak için, franchise verenin, franchise alan yatırımcıdan bir bedel alması şart. Franchise vermek bir anlamda ?sistem/marka satmak? olarak da adlandırılabilir. Dolayısıyla satılan marka veya sistem ?para etmeli?. Eğer franchise veren bunun karşılığında hiçbir bedel talep etmiyorsa, ?sistem satmıyor? demektir.