Pazarlama yıllar içinde içerik değiştirdi, yön değiştirdi, hedef değişti. Dijital pazarlama, e-ticaret yeni dünyanın aşina olduğu terimler… Bu işin uzmanlarından Özgür Alaz, pazarlamanın değişen yüzünü anlattı.
Modern çağın pazarlama uzmanı Özgür Alaz… Marketallica Trend Danışmanlık’ın sahibi olan Alaz’ın pazarlamaya ilgisi daha üniversite yıllarından önce başlamış. Çünkü O’na göre dünyayı değiştirmenin yolu pazarlama ya da işletmeden geçiyor. 2004′te daha işletme okurken pazarlama blogu marketallica.com’u açmış. Alaz’ın amacı pazarlamaya dair her gün bir şeyler öğrenmek ve öğrendiklerini bloguna yazmaktı. Blogların henüz çok yeni olduğu bu dönemde amacı kendisi için notlar almaktı.
Hala bloguna yazmaya, pazarlama konusunda okumaya ve araştırmaya devam ediyor. Alaz, dünyanın popüler pazarlama sitesi springspotters.com‘un da en aktif üyelerinde biri.
Alaz, pazarlama trendleri ve pazarlama teknikleri konusunda katıldığı panellerde en çok soru alan isimlerden biri. Biz de kendisine son dönemlerdeki pazarlama tekniklerini, pazarlamada yaşanan değişimleri sorduk. Günümüzde toplumların “bolluk” içinde olduğunu söyleyen Alaz, bolluk dünyasında pazarlamanın daha müşteri odaklı, daha ilişki kurmaya dayalı olduğunu söylüyor. Markaların da bu anlamda ön planda olduğunu söylemekte fayda var. Pazarlamanın değişmesinde dijitalleşme de önemli rol oynadı. Hatta dijitalleşmenin oyunun kurallarını değiştiren bir gelişme olduğunu söyleyebiliriz. Dijitalleşme sayesinde müşteriler bilgiye ulaştı ve güçlendi. İnternet ortamında müşteriler ürün özelliklerine kolayca ulaşıp, ürünleri karşılaştırıp en ucuz ürüne ulaşabiliyorlar. Öte yandan, dijitalleşme ayrıca iş modellerinde büyük yenilikler getirdi. Alaz, “Bugün nasıl müzik dinlediğimizi ve nasıl bankacılık işlemlerimizi yaptığımızı düşünün. Dijitalleşme ile pazarlama daha bilgi-yoğun hale geldi, insanlarla daha kişisel ilişkiler kurulabilir hale geldi ve pazar bilgisinin şeffaflaşmasını sağladı” diyor. Alaz’a göre, pazarlamadaki bu değişimlere son 10 yılda yoğun olarak hissedilmeye başladı. Mesela, bugün Türkiye’de hane halkı sayısından daha fazla televizyon ve buzdolabı var. Yetişkin sayısından daha fazla cep telefonu kullanımda. Aynı şekilde, bir teknoloji süpermarketine gidecek olsanız binlerce cep telefonu modeli ve yüzlerce televizyon çeşidi ile karşılaşacaksınız. Bu bolluk ortamında elbette eskisi gibi davranmak mümkün değil. Böyle bir ortamda bankalar da size isminizle hitap ederek internet üzerinden hizmet veriyor.
FİKİR MÜŞTERİDEN ÇIKIYOR
Bolluk içinde insanların tercihini kolaylaştırma işi ön plana çıkıyor. Bu da pazarlamanın işi. Alaz, bu kapsamda “ağızdan ağıza pazarlama”nın öneminin arttığını söylüyor. Çünkü, araştırmalar insanların en fazla ‘kendileri gibi diğer kişilere’ güvendiğini ortaya koyuyor. Her şeye bolca sahip olabiliriz, ama artık neye rağmen sahip olduğumuz da önemli. Bu noktada “sürdürülebilir ve çevreci pazarlama”, hem müşteriler hem de markalar için ciddi önem taşıyor. Pazarlamanın odağı olan “tüketici” kavramının büyük ölçüde değiştiğine dikkat çeken Alaz, “Geleneksel anlayışta müşteriler, kendisine sunulanı satın alan ve tüketen kişiler olarak görülür. Ancak, dijital dünyada insanlar aynı zamanda ürünün geliştirilmesine katkıda bulunabiliyor. Fikirlerini markalara anlattıklar platformlar var, isterlerse kendi amatör reklamlarını çekebiliyor ve ürünleri kişiselleştirip kendilerine uygun hale getirebiliyorlar” diyor. Alaz, youtube, Twitter gibi sosyal medya araçlarının da pazarlamanın rotasında önemli bir yere sahip olduğunun altını çiziyor. Pazarlama yön değiştirirken e-ticaret de beraberinde büyüdü ve etkinliğini artırdı. Dünyadaki büyüme hızı daha mütevazi olsa da Türkiye’de yıldan yıla yüzde 50′lilik büyüme oranları yaşanıyor. Alaz, internet üzerinde iş yapmanın tek modelinin e-ticaret olmadığını vurguluyor. Satın alma kararını kolaylaştıran diğer hizmetlerin de katma değerinin yüksek olduğunu anlatıyor. Alaz şunları söylüyor: “E-ticaret 2.0 daha sosyal bir yer olacak. Facebook‘daki gibi insanların profillerinin olduğu, ürünleri puanladığı, yorum yazdığı ve önerdiği platformlar geliyor. Thisnext.com ve stylehive.com bu konuda öncülük ediyor.” Alaz, satın alma kararını etkileyen güçlü kuratörler olduğunu anlatıyor. Coolhunting.com, joshspear.com’un bu konuda takip edilmesini tavsiye ediyor. Coolhunting’in yaptığı şey dünyayı sizin için tarayıp en cool eşyaları listelemesi. Bu tarz kuratörler insanlara güven veriyor ve satın alma kararlarını etkiliyor. Öte yandan Flexi kredi kartı gibi süper-kişiselleştirilmiş ürünler, Facebook’daki sanal hediyelerin farklı versiyonları ve birkaç liralık ödemelere bile imkan veren mikro ödeme sistemleri de takip edilmesi gereken diğer alanlar.